Savarona > Savarona Hakkında > Geminin Hikayesi

Lüks transatlantik yatı Savarona, dönemin lider deniz mühendisi olan Amerikalı William Francis Gibbs tarafından tasarlanmış ve 1931 yılında Bayan Emily Roebling için 4 Milyon Dolara inşa edilmiştir. Bayan Cadwallader, 19. yüzyılın mühendislik harikalarında Brooklyn Köprüsünün mimarı olan John Augustus Roebling'in torunuydu. Sahip olduğu miras göz önüne alındığında Emily Cadwallader'ın daha sonraları Afrika Kuğusu adını verdiği zamanının en büyük ve hızlı yatına sahip olması hiç de şaşırtıcı değil.

Savarona Resimleri

Atatürk'ün yatı olarak bilinen Savarona'da çekildiği belirtilen 38 adet Atatürk fotoğraf ilk kez günyüzüne çıktı. İşte o kareler;

Yazar Hanry Benazus, Atatürk'ün yatı olarak bilinen Savarona'da çekildiği belirtilen 38 adet Atatürk fotoğrafını yatta sergilenmek üzere yatın sahibi armatör Kahraman Sadıkoğlu'na bağışladı. Fotoğraflarda Atatürk'ün hastalığında tesiriyle oldukça zayıfladığı görülüyor.

Atatürk ve Savarona anıları

Atatürk ve Savarona anıları

Atatürk, doktorlarının tavsiyesi üzerine alınan Savarona yatına 1 Haziran 1938'de geçti. Ulu Önder'in hastalığının ilerlemesi üzerine doktorları, deniz havası ve deniz gezileri ile hava değişiminin iyi gelebileceği düşüncesiyle böyle bir öneride bulunmuşlardı. Atatürk'e bir yat arayan yetkililer de o dönemde Amerikalı petrol krallarından birinin kızı olan M. Cadwalder'in vergi sorunları yüzünden satışa çıkardığı Savarona'yı almak için girişimde bulundu.




Hamburg'da Bolhm Und Voss tezgahlarında yaptırılan Savarona, 28 Şubat 1931'de denize indirildiğinde dünyanın en büyük yatıydı ve 10 milyon 400 bin ABD Dolara mal olmuştu.

Adı bir kuğudan alındı

Adı, Atlantik'te yaşayan kuğudan esinlenilerek verilen Savarona, 1 milyon 250 bin dolara Cumhurbaşkanlığı yatı olarak satın alındı. İngiltere'nin Southampton Limanı'nda 24 Mart 1938'de törenle Türk bayrağı çekilen Savarona, Hamburg'ta bakımdan geçirildi. Buradan 22 Mayısta yola çıkan Savarona, 1 Haziran'da İstanbul'da Dolmabahçe Sarayı önüne demir attı.
Atatürk, incelemede bulunduğu yatı çok beğendi ve ''Ne olurdu bu güzel gemi elimize birkaç sene önce gelmiş olsaydı...'' demekten kendisini alamadı.
Ulu Önder, 25 Temmuz 1938'e kadar 54 gün kaldığı Savarona'da, ilk toplantısını 2 Haziranda yaptı. Başbakan Celal Bayar, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, İstanbul Valisi Muhittin Üstündağ'ı kabul eden Atatürk, İstanbul imar projesini de ele aldı.
Atatürk, aynı gün Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu kol başkanları ile de görüştü.

Bakanlar kurulunu topluyor

Atatürk, Savarona'da iken Başbakan Celal Bayar'ı dört kez kabul etti ve bu kabullerde bazı bakanlar da bulundu. Savarona'da iki kez Bakanlar Kurulunu toplayan Atatürk, bunlardan 20 Haziran 1938 tarihinde yapılan ilkinde, Hatay sorununu ele aldı. 4,5 saat süren ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak'ın da katıldığı bu toplantıda, Fransa'nın uzlaşmaz tutumunu sürdürmesi durumunda izlenecek yöntem görüşüldü. Mustafa Kemal Atatürk, Türk askerinin 5 Temmuz 1938'de Hatay'a girmesi sevincini de Savarona yatında yaşadı.

Savarona: Atatürk'e Son Armağan

'Atatürk 20 Nisan'da mı doğdu?'

Son günlerde Arap zenginlerine satışı gündeme gelen Savarona yatıyla ilgili bilinmeyen birçok detay, Araştırmacı-Yazar Rıfat Bali'nin 'Savarona: Atatürk'e Son Armağan' adlı kitabıyla ortaya çıktı.
Savarona yatının satın alınmasıyla ilgili olarak Amerikan Milli Arşivleri’nde yer alan belgede “Türk yetkilileri, gemiyi Atatürk’e doğum günü olan 20 Nisan’da sunmak istiyorlar’’ cümlesi dikkat çekiyor.

Önsözünde Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, Cumhurbaşkanlığı Arşivi, Genelkurmay Başkanlığı ATESE Başkanlığı ve Amerikan Milli Arşivleri’ndeki belgelerden yararlanıldığı belirtilen kitaba göre, Savarona yatını önce Alman diktatör Adolf Hitler satın aldı. Ancak işlemler tamamlanmadığı için bu satış gerçekleşmedi.


1 milyon dolar
Milliyet'in haberine göre Atatürk, Savarona’nın satın alınmasında aracılık yapan ‘BalMahmut’ lakaplı Mahmut Baler’i ABD’ye gönderdi. Dönemin Türkiye Büyükelçisi Mehmet Münir Ertegün de ABD Dışişleri Bakanlığı’yla temas kurup Atatürk’ün Savarona’yı satın almak istediğini iletti.